Nếu mục tiêu là học xong ở lại làm việc, Nhật Bản và Hàn Quốc đang có chuỗi thị thực rõ nhất ở châu Á, từ du học sinh tới vĩnh trú; Đài Loan có ưu đãi riêng cho người tốt nghiệp tại chỗ; Singapore dễ có việc nhưng thường trú khó đoán. Điểm chung của cả bốn nơi: ở lại được hay không phụ thuộc vào việc bạn có công việc đúng trình độ, và ngôn ngữ bản xứ (trừ Singapore) gần như là điều kiện thực tế để có việc đó.
- Nhật Bản: người tốt nghiệp đại học Nhật có tiếng Nhật N1 được dùng diện Hoạt động chỉ định số 46, làm được nhiều loại việc hơn diện lao động tri thức thông thường.
- Vĩnh trú Nhật thông thường cần 10 năm cư trú; nhân lực trình độ cao đạt 70 điểm có thể xin sau 3 năm, đạt 80 điểm sau 1 năm.
- Hàn Quốc: chuỗi D-2 (du học) → D-10 (tìm việc) → E-7 (lao động chuyên môn) → F-2-7 (cư trú tính điểm) → F-5 (vĩnh trú).
- Singapore: Employment Pass xét theo khung tính điểm COMPASS từ tháng 9/2023.
- Đài Loan: người tốt nghiệp tại Đài Loan được thời gian ở lại tìm việc và cơ chế tính điểm riêng để xin phép làm việc.
Vì sao cửa ở lại quan trọng hơn học phí khi chọn nước châu Á?
Vì học phí bốn năm là khoản một lần, còn cửa ở lại quyết định tấm bằng có tạo thu nhập ở nơi bạn học hay không. Các nước Đông Á đều đang thiếu lao động vì dân số già, và đều đã mở thêm cửa cho người nước ngoài tốt nghiệp tại chỗ. Nhưng cách mở khác nhau: Nhật ưu tiên người thạo tiếng Nhật, Hàn dùng hệ điểm, Singapore xét theo lương và đóng góp của doanh nghiệp.
Bảng so bốn nơi theo chuỗi ở lại
| Nơi học | Sau tốt nghiệp | Thị thực làm việc chính | Đường lên vĩnh trú |
|---|---|---|---|
| Nhật Bản | Hoạt động chỉ định để tìm việc, theo quy định hiện hành | Kỹ thuật/Tri thức nhân văn/Nghiệp vụ quốc tế; Hoạt động chỉ định 46 | 10 năm thông thường; rút ngắn theo điểm nhân lực trình độ cao |
| Hàn Quốc | D-10 tìm việc | E-7 lao động chuyên môn | F-2-7 tính điểm, rồi F-5 |
| Đài Loan | Thời gian tìm việc sau tốt nghiệp | Giấy phép làm việc theo cơ chế tính điểm cho người tốt nghiệp tại Đài Loan | Vĩnh trú sau thời gian cư trú hợp pháp theo luật; có ưu đãi cho bằng sau đại học tại chỗ |
| Singapore | Diện thăm ngắn để tìm việc | Employment Pass hoặc S Pass | Thường trú xét tổng thể, không có thang điểm công khai |
Nhật Bản: tiếng Nhật là chìa khoá chứ không phải tấm bằng
Tấm bằng đại học Nhật mở cửa diện lao động tri thức, còn tiếng Nhật N1 mở rộng cửa đó ra gần như mọi loại việc văn phòng và dịch vụ. Diện Kỹ thuật/Tri thức nhân văn/Nghiệp vụ quốc tế đòi công việc liên quan tới ngành học; diện Hoạt động chỉ định số 46 dành cho người tốt nghiệp đại học Nhật có N1 thì linh hoạt hơn, cho phép làm cả việc tiếp xúc khách hàng như bán hàng, khách sạn với điều kiện có dùng tiếng Nhật ở mức cao. Về vĩnh trú, hệ điểm nhân lực trình độ cao cộng điểm cho bằng cấp, lương, tuổi, và cộng thêm cho người tốt nghiệp đại học Nhật — du học sinh đi làm vài năm có thể rút ngắn đáng kể quãng mười năm thông thường.
Hàn Quốc: hệ điểm F-2-7 thưởng cho người trẻ có bằng tại chỗ
Thị thực cư trú F-2-7 chấm điểm theo tuổi, bằng cấp, thu nhập, tiếng Hàn (TOPIK hoặc chương trình hội nhập KIIP), và cộng điểm cho bằng cấp lấy tại Hàn. Người tốt nghiệp đại học hoặc thạc sĩ ở Seoul, Busan, Daejeon rồi làm việc theo E-7 vài năm thường là nhóm dễ đạt ngưỡng nhất. F-2-7 cho đổi chỗ làm tự do và đưa gia đình sang; giữ đủ thời gian và điều kiện thì xin F-5. Ngoài ra Hàn Quốc đang thí điểm các diện cư trú theo vùng để kéo người về địa phương ngoài Seoul, theo quy định hiện hành.
Đài Loan và Singapore: hai mô hình khác hẳn
Đài Loan mở cửa cho người tốt nghiệp tại chỗ bằng cơ chế tính điểm riêng, giúp người mới ra trường không cần đạt mức lương và kinh nghiệm như lao động nước ngoài thông thường. Đài Loan cũng đã sửa luật thu hút nhân tài nước ngoài theo hướng rút ngắn thời gian cư trú cần có để lên vĩnh trú cho người có bằng sau đại học tại Đài Loan — chi tiết cần kiểm lại với Cục Di dân. Singapore thì ngược lại: có việc tương đối dễ với người có bằng của NUS, NTU, SMU, nhưng Employment Pass xét theo khung COMPASS (lương, bằng cấp, đa dạng quốc tịch trong doanh nghiệp), còn thường trú xét tổng thể và không công bố thang điểm. Ở Singapore lâu năm vẫn có thể chưa có PR.
Chọn nước theo hồ sơ của chính bạn
Không có nước châu Á nào "tốt nhất" cho mọi du học sinh; có nước khớp nhất với hồ sơ của bạn. Người đã có nền tiếng Nhật từ phổ thông và muốn làm trong doanh nghiệp sản xuất, công nghệ thông tin thì Nhật Bản cho lợi thế rõ nhất. Người học ngành kỹ thuật ô tô, đóng tàu, hoá chất, sẵn sàng học tiếng Hàn và sống ở thành phố ngoài Seoul thì hệ điểm của Hàn Quốc dễ đạt hơn. Người học ngành bán dẫn, cơ khí chính xác, muốn chi phí sống vừa phải và gần nhà có thể cân nhắc Đài Loan. Người giỏi tiếng Anh, học tài chính, kỹ thuật tại NUS hay NTU và chấp nhận chưa chắc có thường trú thì Singapore là bệ phóng nghề nghiệp tốt, kể cả khi sau đó chuyển sang nước khác.
Kinh nghiệm thực tế từ người đã đi hết chuỗi
- Học tiếng song song từ năm nhất, kể cả khi chương trình dạy bằng tiếng Anh. Ở Nhật và Hàn, nhà tuyển dụng đánh giá tiếng bản xứ trước khi xem bảng điểm.
- Tham gia mùa tuyển dụng tập trung. Doanh nghiệp Nhật tuyển sinh viên mới theo chu kỳ từ năm ba; bỏ lỡ chu kỳ là mất một năm.
- Giữ hồ sơ thuế, bảo hiểm sạch. Hồ sơ vĩnh trú Nhật và F-5 Hàn xem kỹ việc đóng thuế, lương hưu, bảo hiểm y tế đúng hạn.
- Đừng làm thêm quá giờ. Vượt giới hạn giờ làm thêm khi còn là sinh viên là lý do phổ biến khiến hồ sơ đổi sang thị thực lao động bị từ chối.
Học bổng MEXT và GKS là đường vào của nhiều người trong chuỗi này; xem cách phân loại học bổng theo cam kết về nước trong chuyên mục Du học nước ngoài.
Học ở châu Á nhưng đích đến có thể xa hơn?
Viking Global Group – Quốc Tịch Toàn Cầu (quoctich.com) giúp du học sinh và gia đình đọc chuỗi thị thực từ học tới vĩnh trú ở Nhật, Hàn, Đài Loan, Singapore, và so với các phương án cư trú, quốc tịch ở nước khác nếu kế hoạch dài hạn cần linh hoạt hơn.
Hotline/Zalo: +849.219.219.88 · Email: [email protected]
Câu hỏi thường gặp
Du học Nhật xong có ở lại làm việc được không?
Được, nếu có việc phù hợp ngành học để đổi sang diện Kỹ thuật/Tri thức nhân văn/Nghiệp vụ quốc tế, hoặc có N1 và bằng đại học Nhật để dùng diện Hoạt động chỉ định số 46.
Du học Hàn Quốc bao lâu thì có vĩnh trú?
Không có mốc cố định. Đường phổ biến là làm việc theo E-7, đạt điểm để đổi sang F-2-7, rồi đủ thời gian và điều kiện thu nhập, tiếng Hàn để xin F-5.
Đi các nước châu Á có cần visa không?
Người mang hộ chiếu Việt Nam được miễn thị thực ngắn hạn vào các nước ASEAN; Nhật, Hàn, Đài Loan cần thị thực hoặc giấy phép theo từng diện. Đi học, đi làm thì luôn cần tư cách lưu trú tương ứng.
Có bằng đại học Singapore có dễ lấy PR không?
Bằng NUS, NTU giúp tìm việc và có Employment Pass dễ hơn, nhưng thường trú Singapore được xét tổng thể và không có thang điểm công khai, nên không thể tính trước thời gian.
