Đây là một trong những nước nhỏ nhất thế giới, và một con đường chạy vòng quanh đảo là gần như toàn bộ mạng giao thông. Không có thành phố thứ hai, không có tuyến đường dài, không có chuyến đi nội địa.
Điều đó có hai mặt và cả hai đều đáng biết trước. Mặt thuận: mọi thứ chỉ cách nhau vài phút, nên bạn không mất thời gian đi lại và không phải chọn chỗ ở theo tuyến đi làm. Mặt cần chuẩn bị: không có nơi nào để "đi đâu đó" — không có chuyến cuối tuần sang thành phố khác, và ranh giới giữa công việc với đời sống rất mỏng.
Ba cửa vào Nauru không mở bằng nhau
- Đi làm — cửa hẹp và rất chuyên, chủ yếu gắn với dịch vụ công, y tế, giáo dục, kỹ thuật và bảo trì thiết bị.
- Đi chơi — cửa rất hẹp, hạ tầng du lịch gần như không có và đường bay thưa.
- Đi học — không phải hướng thực tế với người Việt.
- Ở lại — ít người Việt đặt ra; điều kiện phải hỏi cơ quan có thẩm quyền sở tại.
Quy mô rất nhỏ: bốn điều phải chuẩn bị
- Hãy chuẩn bị sẵn việc để làm ngoài giờ. Sách, khoá học từ xa, một môn thể thao, một dự án cá nhân — người đi hợp đồng ở nơi nhỏ đều nói đây là thứ quyết định họ đi hết hợp đồng hay về sớm.
- Ranh giới công việc mỏng, vì đồng nghiệp cũng là hàng xóm và bạn gặp lại họ mọi lúc. Cách xử lý không phải tránh né mà là thống nhất trước về giờ giấc liên lạc.
- Cộng đồng nghề rất nhỏ, nên cách bạn kết thúc một việc quan trọng không kém cách bạn bắt đầu — điều này đúng ở mọi nước nhỏ trong bộ này, nhưng ở đây nó ở mức cao nhất.
- Và hỏi về kết nối: đường truyền và điện thoại là thứ giữ bạn với nhà, nên hỏi cụ thể chất lượng và phương án dự phòng trước khi nhận việc.
- Nếu đi cùng gia đình, hỏi thêm về trường học và về việc làm cho người đi cùng — ở nơi rất nhỏ thì hai câu này quyết định cả nhà ở được bao lâu, và chúng phải hỏi trước chứ không phải sau khi đã sang.
Khác Maldives trong bộ này ở chỗ: bên đó bạn sống trên chính nơi làm việc và khách là thế giới bên ngoài của bạn. Ở đây bạn sống trong một cộng đồng đầy đủ nhưng rất nhỏ — vấn đề không phải cô lập mà là không có khoảng cách.
Đường bay và chuyện về nhà
- Đường bay tới đây thưa, nên lịch về nhà phải xếp quanh lịch bay chứ không ngược lại.
- Hỏi rõ mỗi năm bạn có mấy lượt về và ai trả vé, vì đó là phần thu nhập thật chứ không phải phúc lợi phụ.
- Nếu có việc gấp ở nhà thì phương án là gì — hỏi trước khi ký, vì lúc cần thì không còn thời gian thương lượng.
- Tra quy mô bằng công cụ khoảng cách để thấy chặng về Việt Nam dài thế nào và qua mấy chặng nối.
Y tế và những thứ không có sẵn
- Hỏi cơ sở y tế tại chỗ làm được tới đâu, trường hợp nào phải chuyển ra nước ngoài, ai quyết định và ai chi trả — đây là câu hỏi bảo hiểm, hỏi trước khi ký.
- Nếu bạn dùng thuốc theo đơn dài ngày, hỏi bác sĩ ở nhà cách mang đủ cho cả kỳ và cách tiếp tục đơn nếu kỳ hạn kéo dài.
- Mang theo thứ bạn chắc chắn cần — phụ tùng đặc chủng, dụng cụ nghề, đồ dùng quen — vì đặt hàng từ xa tới đây mất nhiều thời gian hơn bạn quen.
- Và hỏi người đã làm ở đây một kỳ xin danh sách đồ của họ; đó là cách nhanh nhất để không thiếu gì.
Ba điều người ta hay tưởng sai về Nauru
- "Nước nhỏ thì dễ chán nên chịu khó vài tháng là xong." Chuẩn bị việc ngoài giờ ngay từ đầu, đừng để tới lúc chán.
- "Cứ sang rồi mua sau." Đặt hàng từ xa tới đây mất nhiều thời gian.
- "Có việc gấp thì bay về." Đường bay thưa — hỏi phương án trước khi ký.
Kiểm gì trước khi quyết
- Bạn sẽ làm gì ngoài giờ — chuẩn bị trước, không phải tính sau.
- Mấy lượt về nhà mỗi năm, ai trả vé, và phương án khi có việc gấp.
- Y tế: làm được tới đâu, khi nào chuyển tuyến, ai chi trả.
- Đường truyền và phương án dự phòng.
- Bốn khoản của hợp đồng — chỗ ở, vé, bảo hiểm, điều kiện chấm dứt — và hiệu lực hộ chiếu qua công cụ hiệu lực hộ chiếu.
Mọi điều kiện cụ thể đổi theo thời gian và theo từng trường hợp. Trang này mô tả cấu trúc: hỏi cơ quan có thẩm quyền sở tại cho thị thực, cư trú và lao động, hỏi bác sĩ cho phần sức khoẻ, hỏi bên bảo hiểm cho phần chuyển tuyến, hỏi cơ quan đại diện Việt Nam cho việc của công dân Việt Nam ở nước ngoài — rồi dừng ở đó.
Quy mô rất nhỏ thì khó ở chỗ nào?
Không phải cô lập mà là không có khoảng cách: không có nơi nào để "đi đâu đó", đồng nghiệp cũng là hàng xóm, và ranh giới giữa công việc với đời sống rất mỏng. Cách xử lý là chuẩn bị sẵn việc để làm ngoài giờ và thống nhất trước về giờ giấc liên lạc.
Khác Maldives trong cùng bộ bài thế nào?
Ở Maldives bạn sống trên chính nơi làm việc và khách là thế giới bên ngoài của bạn. Ở đây bạn sống trong một cộng đồng đầy đủ nhưng rất nhỏ — mọi thứ cách nhau vài phút, và đó vừa là điểm thuận vừa là điều phải chuẩn bị.
Về nhà thì thế nào?
Đường bay tới đây thưa nên lịch về phải xếp quanh lịch bay. Hỏi rõ mỗi năm có mấy lượt và ai trả vé — đó là phần thu nhập thật — và hỏi trước phương án nếu có việc gấp ở nhà, vì lúc cần thì không còn thời gian thương lượng.
Nên mang theo gì?
Thứ bạn chắc chắn cần: phụ tùng đặc chủng, dụng cụ nghề, thuốc theo đơn dài ngày cùng bản kê đơn, và đồ dùng quen. Đặt hàng từ xa tới đây mất nhiều thời gian hơn bạn quen — hỏi người đã làm ở đây một kỳ xin danh sách đồ của họ.
